از اين گروه « 1 » و بنا بر اين فرمود ( منهم ) براى اينكه ايشان وقتى اسلام آوردند از ايشان شدند ، پس تمام مسلمانها بر غيرشان يك دست و يكسان و يك امّت هستند گر چه نژادشان مختلف باشد ، چنان كه خداوند سبحان فرمود : مردان مؤمن و زنان مؤمنه بعضى از آنها دوستان بعضى ديگرند و كسى كه ايمان به پيمبر ( ص ) نياورد نيست از آن افرادى كه خداوند تعالى به قولش وَ آخَرِينَ مِنْهُمْ قصد فرموده گر چه پيامبر بسبب دعوت مبعوث به ايشان هم هست ، براى قولش وَ يُزَكِّيهِمْ وَ يُعَلِّمُهُمُ و كسى كه ايمان نياورد از پاكان كه آنها را قرآن و سنّت بياموزد .

--> ( 1 ) و اين از معجزات پيامبر خدا ( ص ) است زيرا كه آن حضرت خبر داد بفتح مسلمين كشور عجم و ايران را سپس گرايش محكم ايشان را باسلام و نبوغ آنها در علم ، و ظاهر اينكه مراد از كتاب چيزيست كه از وحى گرفته مىشود يعنى علوم تقليد و از حكمت آنچه از علوم عقليه اتخاذ ميگردد ، آن گاه ملل توانا و بزرگ در علوم اطلاعاتى داشتند ولى عجم‌هاى قبل از اسلام اصلا چيزى نميدانستند حتّى تاريخ دولتهاى خود و اسامى بزرگان پادشاهانشان - مثل كورش و خشايارشاه را مگر سلاطين ساسانى را كه بقسمى از پريشانى و ناچارى ياد ميكردند ، و يهود و كلدانيان از ايشان بتاريخشان داناتر بودند و در جندىشاپور مردمى از نصارى بودند كه بحكمت دانا و بطب يونانى اطّلاع داشتند ، پس وقتى اسلام ظاهر شد علوم خود را اظهار كردند بعد از آنى كه سالها در دولت ساسانيان بى نام و نشان بودند و همين طور كلدانيون علم هيئت و ستاره‌شناسى خود را اظهار نمودند و مسلمين از عجم از ايشان فرا گرفتند و جمع كردند بين كتاب علوم نقلى و حكمت علوم عقلى را و از رومىها و يونانيها بالا زدند . ( شعرانى )